Ибраев Мерғали

Ибраев Мерғали (13.10.1942-97) Абай ауданы Қарауыл ауылында туып-өскен. 1965 ж. СПИ-ді бітіріп мектепте мұғалім, мүдір, ауд. “Совхоз туы” газетінің бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары,1970-78 ж. “Лениншіл жас” (Жас алаш) газетінің Семей, Шығыс Қазақстан, Павлодар облыстары бойынша меншікті тілшісі, 1978 ж. бастап “Семей таңы” газетінде бөлім меңгерушісі, “Абай” журналының аға ғылыми қызметкері болып өмірінің соңына дейін істеді.

Мектеп қабырғасында жүріп қалам тарта бастаған Мерғалидың еңбегі Қазақстан жастарының “Жас керуен” атты жинағына енген бір топ өлеңдерінен бастап “Темір тұлпар”, “Күміс тау”, “Өнегелі өркен”, “Құтты қоныс”, “Судағы сәуле” атты өлеңдер жинақтары жеке-жеке кітап болып басылып шықты.

Драматург Мерғалидың “Кісен ашқан”, “Жігер”, “Қалқаман-Мамыр” тарихи трагедиясы, “Шәкәрім” драмалары Семейдің Абай атындағы және Торғай облыстық музыкалы драма театрларында қойылды. “Қайырлы таң, әке”, “Әуезовпен әңгіме” пьесалары мен “Жоғалған өзен” роман- дилогиясы әлі оқырман қауымға жеткен жоқ.

Сазгер Мерғалидың “Кездесу вальсі”, “Мамыр-ай”, “Ерлан мен Ертіс”, “Семей жастарының гимні» сияқты 40-қа жуық ән-күйлері бар. Оның көпшілігі облыстың белгілі әнші, күйшілерінің репертуарына енген, қалың жұртшылықтың сүйікті шығармалары.

Мекеңнің сахна өнеріндегі талантына көрермен қауым 60-шы жылдардан таныс. Ол Абай халық театрын құрып, оның өнерінің өсуіне үлкен еңбек етіп, онда Қозы, Кебек, Сырым т.б. көптеген бейнелерді сомдады. Алматы, Москва сахналарына шығып өнер көрсетті.

Мерғалидың көптеген өлеңдеріне композиторлар ән шығарып келеді. Әнші, композитор Т. Рахимовтың Мерғалидың сөзіне жазған “Ерке жирен”, “Қаламқастың қыздары-ай” әндері республика эфирінен шырқалып жүр.

Москваның Кремль сахнасында ойын қойып, республика намысын абыроймен қорғап қайтқан сапарда жолда туған Мерғалидың “Кең дала” деген өлеңіне Мейрамбек Жанболатұлы ән шығарған.

Қазақстан (СССР) Жазушылар одағының, ҚР Журналистер одағының мүшесі Мерғали Ибраев “Еңбектегі ерлігі үшін” медалінің, Т.б: көптеген мемлекеттік белгілердің иегері, аса еңбекқор, мейлінше қарапайым, жомарт жанды адам еді. Ол өнер сүйгіш қауымның ортасында үлкен абыройдың иесі болған. Ол кісі жөнінде Ғабит Мүсірепов: “Абайға бағышталған мүшәйраның ішінен өзіме ерекше ұнағаны — Мерғалидың толғауы болды”, Әбу Сәрсенбаев: “Қалқаман- Мамырдың” қабылдануы зор қуаныш. Ал, музыкасын автордың өзі жазуы қуаныштың көкесі” – дегені бар.